Werkstress of maatschappijstress?

14 november 2018

Nederland is mentaal overbelast. Ik vind dat heftig. Het raakt mij, omdat het zoveel mensen weg houdt van het genieten van het leven. Dat kan toch niet de bedoeling zijn?

Deze week is de week van de werkstress. Een initiatief om met elkaar te kijken hoe we de hoge mate van stress in onze maatschappij kunnen verminderen en voorkomen. Maar gaat een week van de werkstress helpen? En wat is er nou echt gaande dat we mentaal bij bosjes overbelast zijn? Daar zijn de meningen over verdeeld. Zo heb ik er ook mijn ideeën over. In mijn ogen is stress niet iets van werk, maar van de persoon zelf. En zo zijn werk en stress in mijn ogen niet altijd met elkaar verbonden.

De feiten

Ok, even wat feiten om er nog even in te wrijven dat overbelasting een probleem is:

  • 29% van de Nederlanders is zeer vermoeid
  • 14% kampt met verschijnselen van een burn-out
  • 12% heeft milde psychische stoornissen

De grootste redenen voor langdurig mentaal (psychisch) verzuim in Nederland zijn angst, depressie en burn-out. De drie meest voorkomende klachten zijn niet goed kunnen slapen, piekeren en te veel stress (Trimbos Instituut).

En: vrouwen jonger dan 36: “Pas op voor een burn-out!” zeggen onderzoekers (lees meer). Gelukkig ben ik net 37 geworden, in the save zone dus!

Werkstress of een zoektocht naar identiteit?

Maarten Coolen, cultuurfilosoof geeft in Trouw een in mijn ogen zeer treffende visie over stress. Zo pleit hij: “Een burn-out treedt op als je het verhaal over je eigen identiteit niet meer vol kunt houden.” Want wat leggen we onszelf hoge verwachtingen op in ons zijn. Zodat we ons eigen geweldige verhaal, als individu en als professional, hoog weten te houden. Een eigen identiteit vertaalt zich voor sommige mensen (vooral) in werk. Of juist in de combinatie van werk en het gezin en sport en een mega sociaal leven en…, en… Voor veel mensen herkenbaar.

Van keuzebeperking naar digitale sociale druk

En ja, dit is een probleem dat in onze tijd steeds groter wordt. Vroeger was mijn moeder gewoon de dochter van de bakker en stond ze automatisch in de winkel van haar vader. Zonder e-mail, social media en bergen aan sociale verwachtingen. Als je nu op LinkedIn kijkt zie je dat iedereen zijn baan geweldig vindt en aan elkaar laat zien wat we het toch allemaal goed doen met elkaar. Als je net op dit platform geroepen hebt dat je een mooie klus aan het doen bent, ga dan ’s avonds nog maar eens het gesprek aan met jezelf dat je eigenlijk niet op de juiste (werk)plek zit. Dat is best lastig.

Stress gaat niet alleen over werk

Gaat het dan alleen om werkstress? In mijn ogen niet. Wij hebben met elkaar te leren hoe we met die nieuwe wereld om kunnen gaan. Om zelf een koers te bepalen. Voor jezelf en niet voor wie je denkt dat je zou moeten zijn. Ik kan mij goed vinden in de visie van Coolen. Voor het hebben van een identiteit, het iemand willen zijn, moet je een verhaal hebben over jezelf. En dit ligt niet vast, mensen verwachten ook nog eens van zichzelf dat hun persoonlijke verhaal voortdurend geüpdatet moet worden. Mensen met een burn-out lukt het niet meer om hun verhaal continu in stand te houden. Dat leidt tot een gevoel van zinloosheid. Dat heeft niet alleen betrekking op werk, zoals vaak gedacht wordt, het hele leven heeft geen kleur meer. Het is niet dat bepaalde taken je te zwaar worden, het wordt je te zwaar om iemand te zijn.

De week van de werkstress

Betekent dit dan dat je als werkgever (al dan niet tijdens de week van de werkstress) niet bij kan dragen aan een positieve ontwikkeling van (werk)stress? Je kunt wel degelijk een bijdrage leveren! Juist om een verschil te kunnen maken in een wereld die zoveel van ons vraagt. Of: een wereld waarin we nog niet zo goed hebben geleerd wat we wel en ook vooral niet aan onszelf willen vragen?!?

Volgende week deel ik een aantal tips, voor zowel medewerkers als leidinggevende!

Deel artikel

Meer inspiratie