Persoonlijk leiderschap: op hoop van zegen, of op kans en keuze?

22 augustus 2018

Zondagavond; vriendje, schoonfamilie en ik. Onze verschillende culturele achtergronden resulteren dikwijls in een interessante ‘clash of cultures’ aan de keukentafel. Mijn schoonzusje vertelt over de nijpende situaties die zich voordoen op haar werk. Geroddel, oneerlijk gedrag en een leidinggevende die hier een belangrijk aandeel in lijkt te hebben. Een uiterst onprettige situatie voor haar, maar ook voor de werkgever ronduit onhandig. Medewerkers komen en gaan in hoge frequentie, terwijl servicegerichtheid vanuit medewerkers hier behoorlijk cruciaal is.

Leiderschap van mens versus organisatie

Goedbedoelde adviezen vliegen over de keukentafel. Ik kijk het een tijdje aan en voel me wat ambivalent tegenover de hele situatie. Het lukt me niet zo goed om kant te kiezen. Hoeft gelukkig ook niet. Ik ben het niet eens met de ‘gebruiksvoorwerpmatige’ manier waarop deze organisatie met haar mensen omgaat. Echter ben ik het óók niet eens met hoe medewerkers soms vast kunnen blijven zitten in wat je bijna een ‘toxische’ omgeving zou kunnen noemen. Ik weet dat niet voor iedereen regelruimte en autonomie vanzelfsprekend is, helaas. Maar zelfs het stereotype van iemand met oneindige mogelijkheden; jong, intelligent, gezond, geen wurghypotheek of derde kind op komst, kan zich in een situatie manoeuvreren die niet echt gezond lijkt te zijn voor de persoon noch de organisatie.

Niveaus van betrokkenheid

‘Begin bij jezelf’ of ‘kijk naar jouw cirkel van invloed’; het lijkt zo makkelijk, maar dat is het altijd. Een model wat mij erg aanspreekt komt van Alan Seale, hij beschrijft hier vier niveaus van betrokkenheid;

  1. Drama; ‘Wie kan ik de schuld geven?’
  2. Situatie: ‘Hoe kunnen we het weer in orde maken, en snel?’
  3. Keuze; ‘Wie kies ik dat ik hier wil zijn? Welke relatie tot deze situatie wil ik hebben?’
  4. Kans: ‘Welke kans ligt hier? Wat wil hier gebeuren?’

Als we blijven steken in drama en situatie, dan lijkt het leven om strijd en probleemoplossing te gaan. Dan geven we de macht aan iets buiten onszelf, maar blijven we ook vast zitten; er treedt geen verandering op, niet op persoonlijk niveau én niet op organisatieniveau. Wanneer we echter naar keuze en kans gaan nemen we die macht terug. We kiezen bewust wie we willen zijn in een bepaalde situatie, wat ons de kracht geeft om los te komen uit die strijd en nieuwe omstandigheden te creëren.

Schoonzuster heeft overigens open kaart gespeeld; ze is in gesprek gegaan en heeft aangegeven wat zij belangrijk vindt in de samenwerking. Daarna koos ze eieren voor haar geld en heeft ze een andere afslag genomen. Ze is erg blij, en haar (ex)werkgever misschien ook wel.

Deel artikel

Meer inspiratie